Skip navigation

Korte reflectie Cross Border Study Visit 1

Sep 4, 2013

In week 13 heb ik op 19 tot en met 21 november deelgenomen aan de Study Visit in Terneuzen van het ‘Dignity in Care’ project. Professionelen en studenten die hebben deelgenomen aan een Stimulsessie werden samengebracht. Het was een internationale uitwisseling waaraan 4 landen (België, Nederland, Frankrijk en Engeland) deelnamen. Tijdens de eerste dag werden ervaringen van de Stimulsessie uitgewisseld en werden suggesties geformuleerd over wat goede zorg is en hoe de principes van goede zorg in de praktijk kunnen worden geïmplementeerd. ’s Avonds was er een kookstudio waarbij er de gelegenheid was om op informele basis ideeën uit te wisselen. De twee volgende dagen werd er kennis gemaakt met client-centered zorg die centraal staat bij ZorgSaam. Cliëntgecentreerde zorg vormt binnen de Nederlandse gezondheidszorg een belangrijk thema. Bij cliëntgecentreerde zorg bepalen niet de zorgverlener en het beschikbare aanbod de inhoud van de zorg, maar wordt in samenspraak met de cliënt gekeken naar wat de cliënt in zijn situatie en met zijn mogelijkheden nodig heeft. Er wordt een open communicatie vooropgesteld en de patiënt wordt als evenwaardige partner betrokken bij gehele zorgproces. Een van de basiscompetenties bij de zorgverlener is empathie. De zorgverlener dient na te gaan wat de behoeften en wensen zijn van de patiënt. We hebben een aantal zorginstellingen en een aantal afdelingen in het ziekenhuis van ZorgSaam bezocht. Na deze bezoeken werd er steeds in groep gereflecteerd.

Ik vond het heel positief dat verschillende organisaties overstijgend willen denken over wat goede zorg is. Ik merk dat in België binnen de social profit sector teveel concurrentie is en te weinig samenwerking. Het is zo belangrijk om te kunnen leren van elkaar, niet alleen team- of zorginstellingoverstijgend, maar ook binnen een eigen team. Ideeën uitwisselen op regelmatige tijdstippen zou de kwaliteitszorg alleen maar ten goede komen. Goede zorg op globaal niveau kan enkel indien het hele team op de dezelfde golflengte zit. Dit is een eerste punt waaraan in de praktijk moet aan gewerkt worden. Verder vind ik het belangrijk dat er transparant gewerkt wordt. Dit kan enkel door een beleid van open communicatie. De patiënt dient op zijn minst te weten wat er gaat gebeuren. Een diëtist die op een kamer van een patiënt komt moet daarom steeds vermelden wat de reden van het bezoek is. Als er een stagiair meeloopt, dient deze ook steeds voorgesteld te worden en er dient gevraagd te worden of het ok is als de stagiair meevolgt. In mijn huidige stageplaats gebeurt dit niet systematisch en dit druist in tegen mijn opvatting van wat een goede basiscommunicatie is. Als er een bepaald dieet wordt uitgelegd (bijvoorbeeld hart- en vaatvriendelijke voeding) dient er toch ook eerst gepeild worden of de patiënt wel een uitleg wenst en of het een goed moment is. Dit gebeurt in de praktijk nog niet systematisch. Als ik in het ziekenhuis alleen op pad ga, dan volg ik mijn eigen manier van werken. We hebben in de theorie geleerd dat de manier van communiceren dient afgestemd te zijn op de fase van gedragsverandering waarin de patiënt/cliënt zich bevindt. In een ziekenhuissetting gebeurt dit naar mijn gevoel nog te weinig. Een diëtist zou een coach moeten zijn die de patiënt/cliënt ondersteunt om te komen tot een gezonde(re) levensstijl. Dit kan enkel indien de patiënt gedurende een tijd wordt opgevolgd.

Empathie is een basiscompetentie waarover iedere zorgverlener dient te bezitten. Empathie betekent voor mij in de eerste plaats dat je actief luistert naar de patiënt en dat de patiënt het gevoel krijgt van ‘gezien’ te worden. Ik probeer steeds de persoon achter de patiënt/cliënt te zien en zal dit in de toekomst ook blijven doen, ook als het betekent dat er af en toe over niet voeding gerelateerde zaken zal gepraat worden.

Tijdens de driedaagse heeft het me enorm geraakt dat in Engeland de bewoners van zorginstellingen niet mogen aangeraakt worden (bijvoorbeeld om te troosten). Tijdens de eerste dag op mijn stageplaats werd me verteld over de hygiënische maatregelen inzake ziekenhuisbacteriën. Maar er werd meteen bij gezegd dat het voor de diëtisten iets minder van belang is omdat “we de patiënten toch niet aanraken”. Ik kan niet a priori zeggen dat ik een patiënt niet zal aanraken. Ik heb het al een aantal keer gedaan tijdens de stage (op momenten waarin ik intuïtief aanvoel dat het nodig/goed is), hoewel ik cognitief ook wel weet dat er 'geacht' wordt een professionele afstand te houden. Ik stel mijn eigen handelen ook steeds in vraag (doe ik wel het goede)? In Terneuzen heb ik gemerkt dat ik niet de enige ben. Ik heb ook geleerd dat verandering stap per stap gebeurt. Kleine zaken veranderen kunnen al een grote impact hebben op het welzijn van de patiënt.

- Jill Verzelen

Gedichten als nasleep van sTimul ervaring 31 Mei - 1 Juni 2012

Sep 4, 2013

                   

Fris wasgebeuren

 

Wanneer trapsgewijs

trillend en parelend het kippenvlees

zich meester maakt van mij

van in de toppen van m’n tenen

opstijgend naar mijn benen

vervolgens de kilte in heel mijn lijf,

met een rillende gedachte

word ik sporadisch omhelst door

warme waterstralen.

Een zachte hand met intens contact

wrijft behulpzaam verder

een moment van natuurlijke

gêne om het afgedane lichaam

eens zo jong en strak.

Wat doet dit toch met een mens?

Telkens opnieuw.

- Kathleen Van den Berghe

 

Keuzes?

 

Amper twee uur ver

zittend in een zetel

een koffiemoment voorbij

 aftastend wachten op wat komen zal.

Een grillige drukpijn

doet mij zachtjes heen en weer bewegen

zoekend naar een beter gevoel

en schuift de tijd weer verder.

Mijn onrustige ik verkiest te schuifelen met de rollator,

doelloos wat rondjes lopen even tot aan het raam

en wat verder tot de deur.

Wellicht honderd vragen verder

beantwoord ik opnieuw de smeekbede van een medebewoonster

"Woon ik hier?", "Komt Georges mij halen?"

Ik kan het niet laten te reageren,

maar liefst van al had ik even rust gekend.

Weer een maaltijd verder bieden ze me een "straks gaan we wandelen" aan

Ik stel mezelf de vraag welke betekenis straks dan wel kan hebben?

Opnieuw een volgend koffiemoment,

een verzoek  tot koekjes bakken

de drang om even de tijd  te verdrijven doet me naarstig toestemmen.

En weer repetitief beantwoord ik ondertussen

"Woon ik hier?", "Komt Georges mij halen?"

Er is immers geen aan of uitknop voor deze vragende blik,

ik moet dit doorstaan,

hierin heb ik blijkbaar geen keuze

de herhaaldelijke vraag blijft bestaan.

- Kathleen Van den Berghe

 

Wanneer ik weer eens wacht

 

Wanneer ik weer eens wacht

tot mijn verzoek ingewilligd wordt,

hoor ik elke slag

die de secondewijzer van de klok verder tikt.

Ik beluister elk geluid uit elke hoek van de kamer

en voel mij even somber wegzinken in gedachten.

Een overmeesterd gevoel

van onmacht en afhankelijkheid

brengt me opnieuw naar de realiteit:

Hoe lang zal dit nog duren?

- Kathleen Van den Berghe

Een realistisch kijkje in de keuken van de patiënt - Studenten bachelor Verpleegkunde doen mee aan project “Dignity in care” bij sTimul Nederland

Sep 4, 2013

 

Monique Terhoeve is 21 jaar en woont in Oude-Tonge. Ze is vierdejaars studente hbo-Verpleegkunde aan HZ University of Applied Sciences en werkt in haar vrije tijd bij Xenos. Monique heeft net een mooi project afgerond voor haar studie: Dignity in care. Dit is een simulatie van echte zorg waarbij professionals zich in de patiënt verplaatsen en studenten in de zorgverlener. Monique heeft hier veel van geleerd.

 

Na haar middelbare school, startte Monique direct met de hbo-v. “Ik vind de studie erg leuk en leerzaam. De eerste twee jaar leerden we veel over anatomie en pathologie. Dat is erg boeiend. Ik heb ook stage gelopen en daar heb ik veel van geleerd. De docenten zijn aardig en betrokken en mijn klas is gezellig.”

 

Bewust
In het vierde jaar van hbo-v doen studenten mee aan het project Dignigty in care. “Wij nemen dan de rol aan van zorgverlener. Medewerkers uit de zorg zijn juist de patiënt. Twee dagen lang zorgen wij op onze eigen manier voor hen.” Monique heeft veel van het project geleerd. “We krijgen feedback van de zorgverleners en komen via hen te weten hoe het is om zorgvrager te zijn. Je bent je niet vaak bewust van je gedrag, maar door mee te doen aan dit bijzondere project, word je je daar wel bewust van.”

 

Koekjes en bingo
Het zorgethisch lab waar alles plaatsvindt is vrij groot en beschikt over een grote woonkamer en slaapkamers. “Dit zorgethisch lab in Terneuzen ziet er niet uit als een ziekenhuis. Het is meer een verpleeghuis. Samen met mijn groepje heb ik een taakverdeling gemaakt. We mochten zelf de diensten indelen. Natuurlijk hebben we ook gedacht aan leuke activiteiten: koekjes bakken, bingo en een kerstontbijt.”

 

Tegendeel
Niet iedere student is positief over het project. Daarom zag Monique er een beetje tegenop. Gelukkig viel het allemaal reuze mee. “Het tegendeel was bewezen. Het was een heel leuk project! Ik heb veel nieuwe mensen leren kennen en heb zowel complimenten als tips ontvangen. Daar kan ik wat mee!”

 

Maken of breken
Het project liet Monique inzien dat ze door simpelweg aanwezig te zijn bij een patiënt, al een goed gevoel en veiligheid kan geven. Dat is bijzonder. “Daarnaast ga ik me focussen op het minder betuttelend overkomen bij een patiënt. De zorgvrager is volwassen en hoort zo behandeld te worden. Dat is voor mij een leerpunt. Met je gedrag kun je de van een patiënt maken of breken omdat ze soms volledig afhankelijk zijn van je. Dat besef is belangrijk. Op die manier kun je je richten op het maken van die dag.”

 

In juli hoopt Monique af te studeren. Daarna wil ze in het ziekenhuis gaan werken. Op welke afdeling? “Ik heb nog geen idee. Ik sta nu open voor iedere afdeling en wil nog heel veel leren. Uiteindelijk wil ik mij gaan specialiseren op een afdeling en wie weet ben ik over vijf jaar wel nurse practitioner. Dat lijkt me een mooie aanvulling op mijn beroep.”

 

Clarinda van der Kamp is 21 jaar en woont in Sommelsdijk.  Ze studeert Verpleegkunde aan HZ University of Applied Sciences. De vierdejaars studente loopt vier dagen in de week stage en heeft nog maar nauwelijks tijd voor haar grote hobby: korfbal. Clarinda heeft tijdens haar sTimuldagen goed kunnen nadenken over de zorg die zij in de toekomst zal gaan verlenen. Een waardevolle les…

 

Clarinda wilde na haar middelbare school graag verloskunde gaan studeren. Omdat ze niet werd ingeloot, koos ze voor Verpleegkunde aan de HZ. Achteraf is ze blij met die keuze, want als verpleegkundige ben je breed opgeleid waardoor je goede kansen hebt op de arbeidsmarkt. Clarinda: “Ik vind mijn studie erg leuk en leerzaam. Tijdens de opleiding doe je veel praktijkervaring op. In alle vier de jaren loop je stage en daardoor kom je al vroeg in contact met het werkveld.”

 

Forever friends
“De HZ is niet zo’n grote school en dat zie ik als een pluspunt. De docenten kennen je hier persoonlijk en staan graag voor je klaar. Ze hebben praktijkervaring en kunnen hun kennis goed overbrengen. Met mijn klasgenoten kan ik het ook goed vinden. Met een aantal klasgenoten ben ik bevriend en ik hoop hen dan ook nog vaak te zien na de studie.”

 

Inleven
Een opdracht die Clarinda net achter de rug heeft, is het project ‘Dignity in care“ dat plaats vindt  in sTimul Nederland. “Zorgverleners van alle lagen worden zich in dit huis bewust van de zorg die ze leveren door zelf te ervaren wat de patiënt ervaart. Er wordt gewerkt met inleefsessies. Per inleefsessie wordt een groep van acht tot tien zorgverleners verzorgd door acht studenten. Dit gebeurt gedurende twee dagen en de tussenliggende nacht. Zorgverleners bepalen vooraf wat ze willen ervaren. Dit is afhankelijk van wat ze willen leren.”

 

Slecht imago
Elke patiënt heeft een eigen of gedeelde slaapkamer. Daarnaast is er een huiskamer met eettafels en een zithoek. Er is altijd een docent aanwezig. Clarinda was tijdens haar project een van de verpleegkundigen die de simulatiepatiënten verzorgde. “Van tevoren zag ik tegen het project op. De verhalen van andere studenten waren namelijk niet allemaal positief. Toch probeerde ik er optimistisch mee te starten. Na een kennismaking en een vergadering waarin het plan van aanpak werd besproken, begon het echte werk. Je moet op dat moment echt een andere rol aannemen. In het begin is dit lastig, maar na verloop van tijd ging het steeds beter.” De studenten mogen tijdens het project alles zelf bepalen. Denk aan de kamerindeling, de diensten, het rooster, welke zorg verleend wordt, etc.

 

Betuttelen
Clarinda heeft veel geleerd van het project. Die ervaring kan ze gebruiken in haar werkende toekomst. “Voor ons was een verbeterpunt dat we niet te betuttelend moeten praten tegen patiënten. Over het algemeen is dat voor veel zorgverleners een valkuil. Verpleegkundigen willen daarnaast te snel dingen doen voor de patiënt die hij of zij zelf kan. Ook heb ik geleerd dat het belangrijk is om een dienst goed door te spreken voordat je start. Je werkt dan toch efficiënter en doet geen dingen dubbel. Gelukkig kregen we ook veel complimenten van de zorgverleners. Zij voelden zich op hun gemak bij ons en dat is natuurlijk leuk om te horen.” Clarinda merkte op dat het voor de simulatiepatiënten de tweede dag moeilijk was in hun rol te blijven. Daardoor was het voor Clarinda en haar klasgenoten lastig om het werk goed te doen. “Al met al vond ik het een heel interessant project en heb ik er geen spijt van dat ik heb meegedaan.”

 

Momenteel loopt Clarinda stage op een kraamafdeling. Na haar afstuderen in juli ziet ze daar mogelijk ook haar toekomst. “Na mijn opleiding wil ik eerst werkervaring opbouwen. Misschien wil ik me gaan specialiseren in de obstetrie (verloskunde). Het lijkt mij ook wel wat om op termijn te starten met een master in de verpleegwetenschappen. Ik zie mezelf niet het hele leven aan bed staan, maar heb ambitie om uiteindelijk hogerop te komen in een leidinggevende functie. Maar nu focus ik me eerst op het halen van mijn diploma. Wat daarna komt, zie ik dan wel.”